Sipas kërkimit, të botuar në revistën “Nature Communications”, humbja e kujtesës nuk lidhet vetëm me dëmtimin e një zone të vetme të trurit, siç mendohej më parë, por me ndryshime strukturore të përhapura në shkallë të gjerë.
Kur atrofia e trurit kalon një nivel të caktuar, performanca e kujtesës bie më shpejt dhe më thellë.
Tradicionalisht, vëmendja ishte përqendruar te hipokampusi, një zonë kyçe për formimin e kujtimeve. Por studimi i ri tregon se, ndonëse lidhja më e fortë mbetet aty, edhe rajone të tjera si amigdala, talamusi, kaudati dhe insula luajnë rol të rëndësishëm në rënien e kujtesës.
Një nga gjetjet më domethënëse është modeli jolinear i kësaj rënieje.
Për shumë individë, kujtesa mbetet relativisht e qëndrueshme për vite me radhë, derisa ndryshimet strukturore të trurit arrijnë një prag kritik.
Pas këtij momenti, përkeqësimi bëhet i shpejtë dhe më i dukshëm.
Mosha rezulton faktor kyç në forcimin e lidhjes mes tkurrjes së trurit dhe humbjes së kujtesës.
Studiuesit vërejnë se pas moshës 60 vjeç, kjo lidhje bëhet shumë më e fortë, ndërsa në të 70-at dhe 80-at edhe ndryshime më të lehta strukturore mund të shoqërohen me rënie të dukshme njohëse.
Sa i përket faktorëve gjenetikë, si aleli APOE ε4 i lidhur me Alzheimerin, studimi tregon se ai rrit rrezikun për atrofi dhe rënie të kujtesës, por nuk e forcon drejtpërdrejt lidhjen mes dëmtimit strukturor dhe performancës së kujtesës.
Në përfundim, studiuesit theksojnë se humbja e kujtesës është një problem i të gjithë trurit, jo vetëm i një zone të veçantë. Kjo qasje e re hap rrugën për zbulimin më të hershëm të rrezikut dhe për ndërhyrje më të personalizuara, duke e parë shëndetin njohës si rezultat të funksionimit të një rrjeti të tërë strukturash cerebrale
